De laatste Romeinen

Pop-up expositie| 30 maart tot 31 mei 2026 | gratis te bezoeken

De laatste Romeinen? Lange tijd was het onduidelijk wanneer en waarom de Romeinen in Aardenburg en Oudenburg hun forten verlieten. Er is weinig archeologisch onderzoek naar gedaan en historisch bronnenmateriaal ontbreekt. Hierdoor weten we zeer weinig over de bewoning en activiteiten in beide plaatsen in de derde en vierde eeuw. Bovendien ligt de focus van archeologisch onderzoek en geschiedschrijving over de Romeinen in Nederland voornamelijk op de Romeinse aanwezigheid aan de Limes, een verdedigingslinie in Midden-Nederland, met de Rijn als noordelijke grens. Op de vraag of de genoemde periode zich kenmerkt door verval en ondergang van de Romeinse samenleving in Oudenburg en Aardenburg presenteren de archeologen Vince Van Thienen en Dante de Ruijsscher nieuwe, nog niet eerder getoonde inzichten.

Pop-up expositie reist de grens over. Curator Vince Van Thienen brengt de pop-up expositie ‘De Laatste Romeinen’ naar Aardenburg. Nieuw archeologisch onderzoek (2020-2025) in Oudenburg toont aan dat de Romeinse samenleving er in de vierde eeuw niet in verval was, maar veranderde. Vondsten uit graven ondersteunen dit nieuwe beeld, namelijk dat van maatschappelijke verandering. Een overgang van de Romeinse naar de vroegmiddeleeuwse samenleving. We krijgen een verrassend helder beeld over hoe mensen zich aanpasten, nieuwe wegen vonden en een veranderende wereld vormgaven. Een wereld waarin Romeinse tradities en een nieuwe vroegmiddeleeuwse wereld elkaar raken.

Stap binnen in een tijd waarin de Romeinse wereld langzaam verdwijnt.  De pop-up expositie biedt een inkijkje in het leven van drie Romeinen – een man, een vrouw en een kind – die rond 380 woonden bij het fort in Oudenburg. Aan de hand van artistieke illustraties, archeologische vondsten en digitale middelen wordt de gang van zaken in de Laat-Romeinse tijd terug tot leven gebracht. Maar deze expositie is meer dan alleen een inkijkje in het leven van de laatste Romeinen. Je ontdekt ook hoe 75 jaar archeologisch onderzoek leidde tot nieuwe wetenschappelijke methodes in de archeologie.

Speciaal voor deze editie, de laatste Romeinen in Aardenburg. Als aanvulling op de pop-up expositie schetst de conservator van ons museum, Dante de Ruijsscher, speciaal voor deze editie een beeld van de laatste Romeinen in Aardenburg. Lang werd er aangenomen dat de Romeinen in de derde eeuw na Christus het fort in Aardenburg verlieten. Onderzoek heeft aangetoond dat er sprake was van een stijging van de zeespiegel, waardoor het fort steeds moeilijker bereikbaar werd. Dit zou de reden zijn dat het uiteindelijk werd verlaten. Nieuw onderzoek toont echter aan dat het mogelijk toch anders zit. Vondsten laten namelijk zien dat er nog steeds Romeinse bewoning was rond het fort in de vierde eeuw.

De Romeinse kustlimes, een verdedigingsnetwerk langs de Noordzeekust. Het fort van Aardenburg was nauw verbonden met dat van Oudenburg: beide maakten deel uit van hetzelfde kustverdedigingssysteem en lagen op één dagmars afstand van elkaar.

Lezingen, rondleidingen en meer! Voor de liefhebbers van archeologie en geschiedenis bieden we extra activiteiten aan rond deze pop-up expositie. Op zondag 26 april verzorgt Vince verschillende publieksrondleidingen (13.00–13.30 / 1400–14.30 / 15.00–15.30 / 16.00-16.30). Loop met Vince door de expositie, leer meer over de laatste Romeinen en ga met elkaar in gesprek. Er is steeds plaats voor 10 personen. Kosten voor de rondleiding bedragen € 4,00 per persoon. Wil je zeker zijn van een plekje? Schrijf je dan in via info@cultuurforumaardenburg.nl. Bezoek na de rondleiding ook het museum en ontdek meer over de Romeinen in Aardenburg.